Ахҭысқәа

Дырмит Гәлиа-иналукааша аҧсуа литература аклассик, апоет, апрозаик, аҭоурыхдырҩы, аетнограф, афольклорист, абызшәаҭҵааҩы.

Аҧсуа литература ашьаҭа зкыз, ауасхыр азышьҭазҵаз ари ауаҩ ду  илагала акырӡа иӷәӷәоуп. Аҧсуа анбан аҧҵарала, адунеи зеиӷьыҟам аҧҵамҭақәеи, арҿиамҭақәеи, ажәеинраалақәеи, апоемақәеи  ҳамҭас иаиҭеит. Иаҳҳәозар, «Атәым жәҩан аҵаҟа», «Камаҷыҷ», «Аповестқәа хҧа» уҳәа егьырҭгьы, аҧсуа жәлар ркультура, рҭоурых, рқьабзқәа ганрацәала иаанарҧшуеит.

Иахьа, шьыжьнаҵы «Жәларбжьаратәи афонд Аԥсны» аусбарҭахь фҩык лхәыҷқәа лыцны дааит ан.  Лара лыхшара рзы ашәҵатәи ашьапымаҭәеи  даҳәеит. Қәрала иаҳгозар, еиуеиԥшым: иҟоуп ашкол ахь имцақәац, ашкол иҭоу. Зегь иреиҳабу иакәзар, Аҟәа ақалақь ацхыраагӡатә школ ахь дныҟәоит. Угәы ирыцҳанашьон ахәыҷкәа уахьрыхәаԥшуаз, дара ааԥынтәи амаҭәақәа рыла  еилаҳәан.

«Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» аҧшьгарала, аҧсышәала  иҭыҵит ажурнал «Аҧсынтәыла сара стәыла» ахҧатәи аномер.  Ажурнал хықәкы хадас иамоуп амилаҭ реимадара арӷәӷәара, абиҧарақәа рҭоурыхтә ҧсадгьыл разхьарҧшра, аҧсуаа ахьыҟазаалакгьы ироурц рыжәлар рҭоурых, рҵас, рқьабз, ркультура, рмилаҭтә литература аилкаара. Ажурнал «Аҧсынтәыла сара стәыла» редактор хадас дамоуп Гәырам Амқәаб.

Иахьа, «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсни» зҳәаақәа ҧку аилазаара   «Биофармеи» еицымҩаҧыргеит агәыҳалалратә акциа. Аҧсны ареабилитациатә центрқәа рыцхырааразы, афонд аусура аҳәаақәа ирҭагӡаны, зыӡбахә ҳамоу аиҿкаарақәа, ацентр ҳамҭас ианаршьеит абзазаратә химиа, апамперсқәа, аиарҭақәыршә ҧхақәа, иара убас ахәыҷтәы фатәы.

Ареабилитациатә центр анапхгара,  «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсни» «Биофармеи»  ҭабуп ҳәа рарҳәеит иҟарҵаз ацхырааразы.  Ацентр аиҳабы Лаша Папаа излаиҳәаз ала, русуразы аиӷьтәразы ас еиҧш иҟоу ацхыраара зеиӷьыҟам ауп.

Embedded thumbnail for «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» хышықәса ахыҵит

Ауаажәларратә еиҿкаара «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны»  аҧҵан февраль 12, 2015 ш. рзы.  Иахьа , уи иахыҵит хышықәса.

«Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны»  хышықәса ахыҵра аҳаҭыразы имҩаҧган апресс-конференциа. Уи азкын афонд абри аамҭа иалагӡаны имҩаҧнагаз аусқәа реихшьаала атәы. Хыҧхьаӡара  рацәала асасцәа, урҭ рыбжьара   ажурналистцәа, ауаажәларра рхаҭарнакцәа, афонд апартноирцәа, иара убас Аҧсны егьырҭ ауаажәларратә еиҿкаарақәа реиҳабацәа, афонд аҳасабырба  иазыӡырҩит.

Иара убас, еизаз алшара рыман афонд иҭнажьуа ажурнал «Аҧсынтәыла сара стәыла»  аномер ҿыц аиура.

Ашәахьа,  жәабран 12, асааҭ 12:00 рзы, Аҟәа ақалақь, «Гәдоу Плаза» ахыбра, ахәбатәи аихагылаҿы, «Жәларбжьаратәи афонд Аԥсны» имҩаԥнагоит апресс-конференциа. Уи азкуп афонд хышықәсатәи аусура аихшьаала.

Иахьа, «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» амаӡаныҟәгаҩ хада Асида Инаҧшьҧҳа, Очамчыра ақалақь аҟны иҟоу ашкол-интернат даҭааит аиҧш зеиҧшу ашколқәа  русура  адырразы.  Ашкол аиҳабы Лора Миқааҧҳа, афонд ахаҭарнак илзеиҭалҳәеит рҿаҧхьа иқәгылоу ахықәкқәа, русушьа шеиҿкаау, иара убас уадаҩрақәас ирымоу.  Ашкол аусура ахырхарҭақәа азгәаҭауа, Асида Инаҧшьҧҳа илҳәеит  акультура апроект аҳәаақәа ирҭагӡаны,  иаарласны афонд ацхыраара шыҟанаҵо.

Афонд ахьӡала ашкол-интернат ҳамҭас ианашьан хыҧҳьаӡара рацәала акиноқәа  зну авидеодискқәа, иара убас DVD-плеерқәа.

Ҩышықәса раҧхьа аусура иалагеит "Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны" еснагьтәи апроект "Ани амаалықьи". Апроект хықәкыс иамоуп ан лыхшара иааӡараҿы ацхыраара лызҭо амаҭәарқәа рыла леиқәыршәара. Ас еиҧш агәырӷьара ахьыҟалаз, асаби дахьииз аҭаацәараҿы, афонд ҳамҭас ирананашьоит ахәыҷы изы амаҭәа, иара убас ацәымҳа инаркны акосметикатә хархәагақәа рҟынӡа.

Акыр иаҧсоу ҳауаажәлар!
«Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахьӡала, гәык-ҧсык ала ишәыдаҳныҳәалоит жәытәла аҧсуаа иазгәарҭо  аныҳәа-Ажьарныҳәа!  Ишәыгымзааит аныҳәа алҧха-агәаҧха! Досу шәыҩнаҭақәа агәырӷьаччабжьы ҩныҩлааит, аизҳара шәымазааит! Аҧсни аҧсуа жәлари шәеигымзааит! Ҳаҧсадгьыл аҿы наӡаӡа аҭынчра шьақәгылазааит! Ҽааныбзиала, ҽааныҧшӡала шәгәырӷьо шәнеилааит!

«Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахьӡала, Қьырса ныҳәа шәыдаҳныҳәалоит! Ари аныҳәа лаша ишәзаанагааит аҭынчра, аҭышәынтәалара, аилибакаара, агәабзиара, агәамч, досу шәызлаго шәусқәа рҿы аманшәалара! Шәыгәҭакқәа зегьы шәара ишышәҭаху инаӡааит! Шәыҩнаҭақәа лашазааит, аизҳара шәыцзааит!

Акыр иаҧсоу ҳауаажәлар! Абар, ҳазҭоу ашықәс наскьагоу, ҳашәхымс иаалагылеит Ашықәс Ҿыц! Хәыҷгьы дугьы зегьы уи ҳгәыӷрақәа адаҳҳәалоит. Ҭаацәала, ҩнаҭала аманшәалара шәзаанагааит! Аҧсынреи аҧсуа жәлари рзы ахҭыс бзиақәа рацәахааит! Адунеи аҿы ишьақәгылааит аҭынчра! Ҳажәҩан еснагь илашазааит! Ҽааныбзиала шәгәырӷьо шәнеилааит!
"Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны".

«Жәларбжьартәи афонд Аԥсны» апроект «Агәабзиара» аҳәаақәа ирҭагӡаны, Аԥсны иҟоу ахәыҷтәы реабиалитациатә центрқәа афинанстә цхыраара рзыҟанаҵоит. Уажә ааигәа, 100.000 нызқь мааҭ аԥара ахыбра аиҭашьақәыргыларатә усқәа рзы иазылхын.

«Жәларбжьаратәи аиҿкаара «Ворлд Вижин» Ареабилитациатә центрқәа ацхыраара рынаҭоит. Ҳара ҳфонд ахахьы иагеит згәабзиара ԥку ахәыҷқәа Очамчыратәи рреабилитациатә центр аԥенџьырқәа рыԥсахра.  

 Аҟәа, Очамчыра, Тҟәарчал, Гал аус зуа згәабзиара уашәшәыроу ахәыҷқәа еидызкыло ареабилитациатә центрқәа, Ашықәс Ҿыц аламҭалазы, «Жәларбжьаратәи афонд Аԥсны» ахәыҷқәа ирызнархиеит аҳамҭақәа. Ашәыра ԥшӡа еиднакылоит ахаамыхақәа. Ари аҩыза акциа раԥхьатәиим, ахәыҷқәа  аҳамҭақәа ранашьан ҵыԥхгьы.

 Иазгәаҭатәуп, «Жәларбжьаратәи афонд Аԥсны»  ҷыдала ишазнеиуа згәабзиара уашәшәыроу ахәыҷқәа рҭагылазаашьа аиӷьтәра, уи азы иалшоу ахаҵгылара ҟанаҵоит.

 Акыр иаԥсоу  ахәыҷқәа! Ишәыдныҳәалаз ҳазҭалоу Ашықәс Ҿыц! Ҽааныбзиала шәнеиааит!

Embedded thumbnail for   Згәабзиара уашәшәыроу аибашьра аветеранцәа аҳамҭақәа ранашьоуп

Иахьа, Аҟәа ақалақь, Владислав Арӡынба ихьӡ зху аибашьратә фырхаҵара ахьӡ-аҧша аҳәынҭқарратә музеи аҟны, зымаха-зышьаха еибгам аибашьра аветеранцәа аҳамҭақәа ранашьан.

Ҳажәлар рҭоурыхи ркультуреи аҿиараҟны, аҧсуа ҳәынҭқарратә музеи ашьақәгылара,  аҵак ду амоуп.  100ш.  ирылагӡаны, амузеи иалнаршеит ажәытәреи аҿатә аамҭеи  реиқәырхара. Уи аҟны, хымҧада рылша рацәоуп амузеи амаҵ азызуа зегьы. Имаҷым ҳмилаҭ ахаҿра цәырызго аекспонатқәа.  Даара аинтерес ду рыҵаны имҩаҧысуеит аҭҵааратә, акультуратә, аҭоурыхтә хырхарҭақәа рыла уҳәа амузеи аҟны лассы-лассы иазгәарҭо ауснагӡатәқәа. Ҳхәынҭқарреи ҳажәлари рзы ари ныҳәатә рыцхәуп. 

25 шықәса раҧхьа, Декабр14, 1992 шықәса рзы, ақырҭуа мпыҵахалаҩцәа гәымбылџьбарыла иҭадырхеит, Тҟәарчалынтәи Гәдоуҭаҟа иҵҧрааз, аҭынч уааҧсыра зҭаз, Урыстәылатәи аверталиот Ми-8. Ажәҩан иалаблыз 85-ҩык рахьтә иҟан 38-ҩык ахәыҷқәа…

Ари ахҭыс хлымӡаах, иахьа уажәраанӡа, иахәҭоу  жәларбжьаратәи ахәшьара маиуӡац. Ҳарҭ еснагь ргәалашәара ҳацуп…

Аҳауа иалаблыз ахәыҷқәа

Апоетесса Инна Аҳашҧҳа, амаалықьцәа хәыҷқәа, Лаҭатәи ахлымӡаах аҳауа иалаблыз ирыхьӡынлҩылаз :

Аҭыҧҳацәа рвокалтә-инструменталтә ансамбль «Гәында» ҳажәлар рмилаҭ культура иаҿахәҳәагоуп.  Зажәеи зуси еснагь еимадоу, ааҧсара ззымдыруа ансамбль асахьаркыратә напхгаҩы Роза Чамагәуаҧҳеи, уи алахәцәеи ирыбзоураны, иахьа уажәраанӡа  еицакра ақәым ҳажәлар ижәытәӡатәиу рмузыкатә рҳәагақәа.

Арҭ амшқәа рзы Аҟәа ақалақь аҿы имҩаҧысуеит Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза жәлар а-7-тәи реизара ду.  Раҧхьатәи аконгресс мҩаҧган ҧхынҷкәынмза, 1992 ш. рзы Лыхны ақыҭан. Иара убраҟа алаҳәара ҟаҵан иаҧҵазарц Адунеизегьтәи абаза жәларқәа рассоциациа.

Аҧсны Аҳәынҭқарра раҧхьатәи ахада  Владислав Арӡынба, аибашьра анцоз аамҭазы  Аҧсны инхоз ажәлар рнаҩс,   аҳәаанырцә инхоз ҳауаажәлар  реидкылара илшеит.  Адунеизегьтәи аконгресс  иабзоураны, ҳауаажәлар адунеи ахы-аҵыхәа аҟынтә еигәныҩит, рымч-рылша еибырҭеит.

Embedded thumbnail for «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахада Сенер Гогәуа иҿцәажәара

Ауаажәларратә еиҿкаара «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахада Сенер Гогәуа, Аҧсуа телехәаҧшра адырраҭара «Шьыжьыбзиа Аҧсынтәыла» иаиҭаз аинтервиу аҿы дырзааҭгылоит афонд ахаҭарнакцәа Иорданиаҟа рцара иазкыз азҵаарақәа, хышықәса иалагӡаны афонд имҩаҧнагаз аусура, иара убас ааигәа иаҧҵаз икоммерциатәым ауаажәларратә еиҿкаарақәа рассоциациа аҧҵара хықәкыс иамаз ртәы.

23 шықәса раҧхьа, иахьашәны, ирыдкылан Ареспублика  Аҧсны Аконституциа-аҳәынҭқарра азакәан хада, уи  астатуси, аҧхьаҟатәи аҿиареи аазырҧшуа.

«Ҳара,  аҧсуа жәлар, хаз ҳәынҭқарраны ашьақәгыларазы ҳхатә зинмчрақәа аарҧшуа, убри аан, аҭынчреи аҭышәынтәалареи агәазыҳәара ҳаманы, ауаҩы изинқәеи, иҭынчреи, ииашареи шьақәырӷәӷәо, иҳадаҳкылеит Ареспублика Аҧсны Аконституциа»-ҳәа азгәаҭоуп Ареспублика Аҧсны Аконституциа атекст аҟны.

Иорданиа имҩаҧысит апринц Асым Бин Наифи, «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны»   ахаҭарнакцәеи реиқәшәара.

Анаҩс, Аҧснытәи аделегациа рыдыркылеит Иорданиатәи апарламент ахада Атиф  Тарауни, иара убас апарламент  алахәыла, ҳџьынџьуаҩ Менсур Абазеи. Ирылацәажәан хырхарҭа рацәала азҵаарақәа.

Арҭ амшқәа рзы Иорданиа аҳҭны қалақь Амман иаҭааит «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахада Сенер Гогәуа напхгара ззиуа аделегациа. Уи аилазаараҿы иҟоуп: «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахада ихаҭыҧуаҩ Мақсим  Ӷәынџьиа, афонд аҟны аус зуа аҿартә политиака ахеилак анапхгаҩы,  Аҧсны аекономика аминистрраҿы иаҧҵоу аинвистициатә маҵзура аиҳабы инапынҵақәа назыгӡо Симон Агрба, аусдкылаҩ Дмитри Аргәын. 

Аҧснытәи аделегациа Иорданиаҟа  рцара  хықәкыс иамоуп уаҟа имҩаҧысуа  аекономикатә  форум аҽалархәра.

11-ҩык ахшара рҭаацәа Жьиба Кумачи, Мархолиаҧҳа Иулиеи,  Гәдоуҭа араион Мгәыӡырхәа ақыҭа инхоит.  Ахшара ран «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» аусбарҭахь илҩыз арзаҳал инақәыршәаны, афонд анапхгара аҳасабырба рыдыркылеит ари аҧсуа ҭаацәара ацхыраара рзыҟарҵарц. Апроект «Аҧеиҧш» аҳәаақәа ирҭагӡаны,  Жьиаа рҭаацәа  ҳамҭас ирыҭан ателевизор, афатә зҭарҵо архьшәашәага, ауадақәа зладырҧхо амаҭәар, аӡәӡәага машьына, аӡы хазгало анасос, афатә злаҟарҵо афымцатә  плита,  иара убас абзазараҿы рхы иадырхәаша амаҭәахәқәа рацәаны.

Pages