Аҧсуара

Всего осуществлено 10 проектов

«Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» имҩаҧнаго апроект «Ақәранҵыра» 100ш. инареиҳаны инызҵыз абыргцәа ирызкуп.

Ауаажәларратә еиҿкаара "Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны" аҧшьгарала, арҵаратә центр "Академиа" аҟны иаартуп аҧсуа бызшәа арҵаразы хәыда-ҧсадатәи акурсқәа. 
"Ас еиҧш иҟоу апроектқәа, хымҧада, аҧсуа бызшәа аҵареи, аҿиареи, ахьчареи ацхыраара рынаҭоит. Аҧхьаҟагьы ари аус ҷыдала ахаҵгылара аҳҭоит"-ҳәа азгәеиҭеит афонд ахада Сенер Гогәуа. 
Аҧсуа бызшәа арҵара иазку акурсқәа раартра, ҳауаажәлар рыҩныҵҟа аинтерес ду цәырнагеит. Анаҩсгьы, афонд хықәкыс иамоуп абызшәа аҿиара иазку егьырҭ апроектқәа рынагӡара.

 

Аҧсны Афырхаҵа - Аполлон Шьынқәба,  ҳтәылаҿы деицырдыруеит зыхьӡ нагоу, зажәа акрыҧхылнадо уаҩык иаҳасаб ала. Иара иџьабаа рацәоуп аҧсуа милаҭ-хақәиҭратә  қәҧара аус аҟны. Активла  дрылахәуп аҳәынҭқарратә, ауаажәларратә  усқәа. 

«Ҭырқәтәыла ҧсыуа ҭаҳмадак иҳәоны саҳаит, убра  аҧсуара иаҵанакуа зегьы агәылоуп ҳәа сгәы иаанагоит: «Уаҧсыуоума, уҧсы сара сзы иумоума, саҧсыуоуп- сыҧсы уара узы исымоуп». Ауаҩҧсы иара ихы аасҭа,  ивагылоу дрызхәыцыр, бзиа ибар, пату рықәиҵар, убарҭгьы ҳара ҳаиҧш рхы ныҟәыргар, иарбанзаалак аимак-аиҿак ҟалаӡом. Ус анакәха, абри ажәа ҳазхәыцып, иара аҧсуара ахаҭаҧсаҭа абри ауп ҳәа сгәы иаанагоит. Бзиа ҳаибабар, ҳаихӡыӡаар, ҳаилибаакар, ишахәҭоу ала ҳаицәажәар, усҟан иахьа иҳамоу ауадаҩра хәыҷқәа ҳариааиуеит.

Аҧсуаа еснагь ражәа иалоуп  «Аҧсуа иқәра ду  нуҵааит», «Аиҳабы дызмам Анцәа димам»  ҳәа.  Ԥсабарала иуаҩы аамысҭашәоу, ауаҩ нага ҳәа ззырҳәо Илиа Шәлиман-иҧа  100 шықәса ихыҵит. Уи аҳаҭыр азы  «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахаҭарнакцәа Нугзар Логәуа, Оқтаи Ҷкотуа, Демиан Гогәуа, Мџьыҭ Гогәуа абырг аҳамҭақәа рыманы изнеит. Ҳәарада, ари ахҭыс иара гәахәала идикылеит.   Агәамч-агәабзиара изеиӷьаршьеит.

Ауаажәларратә еиҿкаара «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» ахаҭарнакцәа, Очамчыра араион Мықә ақыҭа инхо, 116 ш. зхыҵуа абырг,  Нуца Константин-иҧҳа, аҳамҭақәа рыманы  лҭаацәа ирҭааит. Нуца Адлеиба-Думаа, аҩнаҭа аҧшәма ҧҳәыс Клара Думааҧҳа лан лоуп. Абар, уажәшьҭа 20 ш. инареиҳауп лыҧҳа лҟны дынхоижьҭеи. Нуца Константин-иҧҳа диит иҳаҩсыз ашәышықәса алагамҭазы, Жәабран 15, 1900ш. азы.  Ааи, лара 116ш. лхыҵуеит. Уи ус шакәу шьақәдырӷәӷәоит лдокументқәа.  Аҧсны инхо, қәрала зегьы иреиҳабу лакәны аофициалла иҧхьаӡоуп.

Ҳара изаҳҭахузеи аҳәынҭқарра?  Изаҳҭаху акызаҵәык ауп: ҳажәлари, ҳҳәынҭқарреи, ҳбызшәеи, ҳкультуреи, даҽакы иаламҩашьо ҳмилаҭ ахаҿреи еиқәҳархарц. Амал, даҽа ҳәынҭқаррак аҿгьы арҳара алшоит. Аҧсуа жәлар иӷәӷәоу аҳәынҭқарра рымазароуп.  Лассы-лассы иалацәажәалатәуп аҧсуара ицәырнаго азҵаарақәа. Уи ажәлар ирыларҵәалатәуп.  Уахи ҽни ҳаиҳабацәа, ҳанацәа, ҳабацәа иныҟәыргоз,  иаҳцәыӡқәаз, ажәытәра иагақәаз ыҟоуп. Ииашоуп, аҧсҭазаара ҧхьаҟа ицоит, ҳацныҟәароуп.  Аха, иҳамоу аихаҳара ҳалҳаршароуп, ацәқәырҧақәа ҳаҽрыҳамҭароуп.

Азакәанҭҵаара аганахь ала исҳәарц исҭаху,  еиуеиҧшым аамҭақәа рзы, хырхарҭа рацәала  иҳадаҳкылаз азакуанқәа ыҟоуп. Аҵыхәтәантәи аамҭазы, адемографиа аганахь ала иҳадаҳкылеит азакуан «Ани ахшареи рзинқәа рыхьчара, урҭ рыцхыраара». Ари азҵаара, еиуеиҧшым агәаанагарақәагьы цәырнагеит ҳҳәынҭқарраҿы. Азакуан,  зны аус ианаҧырхагоу ыҟоуп, зны иара ашҟа уанхьанарҧшуа ыҟоуп. Иагыу иабзоу ыҟазаргьы, ҳахшыҩқәа еилаҵаны иҳариашаша азҵаарақәа рацәаӡоуп, аҧхьаҟа иҵегьы имҩақәҵатәуп, иҭҵаатәуп. Адемографиа азҵаара иазҿлымҳам уаҩ дыҟоуп ҳәа сыҟаӡам иахьа. Уи даара ихьаа дуны иҳамоуп зегьы.

Иаашаҵәҟьаны,ҳажәлар рдуӡӡара ирацәаӡаны иаадырҧшхьеит. Иахьатәи ҳҭагылазаашьа,  иҳамоу ҳхатә ҳәынҭқарра, ҳхақәиҭреи, ҳхьыҧшымреи ирҿахәҳәагоуп. 

Ауаажәларратә еиҿкаара «Жәларбжьаратәи афонд Аҧсны» аҧшьгарала, Аҟәа ақалақь, асасааирҭа Атриум-Викториа аконференц зал аҟны имҩаҧысит аҧсуара атемала Астол гьежь: «Ҳазҭагылоу аамҭа, аҵас, ақьабз». Уи рхы аладырхәит, ауаажәларратәи-аполитикатәи усзуцәа, Аҧсны Жәлар реизара адепутатцәа, аҵарауаа.